Στη βυζαντινή μουσική, ο χρόνος, η διαστολή, το μέτρο και ο ρυθμός είναι βασικές έννοιες που καθορίζουν τη δομή και την εκτέλεση της μουσικής.
Χρόνος: Ο χρόνος στη μουσική αναφέρεται στη χρονική διάρκεια που απαιτείται για την εκτέλεση κάθε φθόγγου ή χαρακτήρα μιας μελωδίας. Είναι το στοιχείο που δίνει τάξη και ρυθμό στη μελωδία.
Διαστολή: Η διαστολή είναι οι κάθετες γραμμές που οριοθετούν τα μέτρα στη μουσική γραφή. Μέσα σε αυτές τις γραμμές περιέχονται οι χρόνοι που σχηματίζουν το μέτρο.
Μέτρο: Το μέτρο είναι το άθροισμα των χρόνων που περιέχονται μέσα σε δύο διαδοχικές διαστολές. Κάθε μέτρο μπορεί να περιέχει διαφορετικό αριθμό χρόνων, όπως μέτρο δύο χρόνων, τριών χρόνων κ.λπ. Το μέτρο μετριέται με κινήσεις του χεριού ή του ποδιού, που ονομάζονται “θέση” και “άρση”.
Ρυθμός: Ο ρυθμός είναι η διαίρεση της μελωδίας σε ομάδες ή αθροίσματα χρόνων. Τα μέτρα αποτελούν τον ρυθμό της μουσικής. Ανάλογα με τον αριθμό των χρόνων που περιλαμβάνει το μέτρο, έχουμε διάφορα είδη ρυθμών, όπως δίσημος, τρίσημος και τετράσημος.